Ποιο έχει μεγαλύτερη επίδραση στη διαμόρφωση ενός παιδιού: Η φύση ή η ανατροφή;

Εδώ και χρόνια υπάρχει ένα δίλημμα σχετικά με το ποιο έχει μεγαλύτερη επίδραση στη διαμόρφωση ενός παιδιού: Η φύση ή η ανατροφή;

Υπάρχουν άραγε χαρακτηριστικά, ιδιότητες, προδιαθέσεις που το παιδί φέρει εκ γενετής;

Αρχικά να πούμε ότι ένα νεογέννητο δεν είναι μία ''άγραφη πλάκα'' που πάνω του ο καθένας γράφει ότι θέλει. Στην ανθρώπινη ταυτότητα υπάρχουν στοιχεία που ανήκουν στον καθένα από τότε που γεννήθηκε, πριν αρχίσει να επιδρά πάνω του, οποιαδήποτε ανατροφή και διαπαιδαγώγηση.

Υπάρχει ένα παλιό δίλημμα που αναφέρει ο Χόρχε Μπουκάι στο βιβλίο του Γονείς&Παιδιά:

«Τι είναι αυτό που γλυκαίνει τον καφέ; Η ζάχαρη ή το κουταλάκι που την ανακατεύει;»

Προφανώς, χωρίς ζάχαρη το ανακάτεμα δεν θα φέρει αποτέλεσμα, αλλά ακόμα κι αν μπει ζάχαρη, πάλι ο καφές δεν θα γλυκάνει χωρίς το ανακάτεμα. 

Η απάντηση, λοιπόν, είναι: ο καφές για να γλυκάνει τα θέλει και τα δύο, και τη ζάχαρη και το κουταλάκι.

Όσοι έχουν ασχοληθεί με τον άνθρωπο και την ανάπτυξη του, δεν έχουν αρνηθεί ότι τόσο το έμφυτο όσο και το επίκτητο επηρεάζουν την ανθρώπινη  εξέλιξη. 

Ποιο από τα δύο επιδρά περισσότερο: Η φύση ή η ανατροφή;

Η ανατροφή! Υπάρχουν πολλές επιστημονικές έρευνες που έχουν γίνει γι'αυτό το ζήτημα σε δίδυμα αδέρφια που ανατράφηκαν σε διαφορετικά οικογενειακά περιβάλλοντα και έδειξαν ότι παρά το κοινό γενετικό υλικό, η συμπεριφορά και τα χαρακτηριστικά κάθε διδύμου διαφέρει πολύ.

Ένας άλλος λόγος για να πιστεύουμε και να υποστηρίζουμε ότι η ανατροφή, οι γνώσεις και τα βιώματα επηρεάζουν τα παιδιά, είναι γιατί είναι ο μόνος τρόπος να ελπίζουμε ότι μπορούμε συνδιαμορφώσουμε  το μέλλον μας και να εξελιχθούμε. 

Είναι ανάγκη μας να πιστεύουμε ότι μπορούμε να αλλάξουμε τον εαυτό μας, να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας με τους άλλους και  έτσι να βελτιωθεί και ο κόσμος γύρω μας. 

Αλλιώς προς τι οι προσπάθειες βελτίωσης της συμπεριφοράς μας; Ποιος ο λόγος να απευθυνθούμε σε έναν εκπαιδευτικό ή θεραπευτή για να μας βοηθήσει, αν όλα είναι γενετικά προκαθορισμένα.

Ελένη Παπαβασιλείου 
Ειδική Παιδαγωγός